Ontzettend brutale vragen

“En, heb je je miljoen al?” Ik hoor het bijna dagelijks. Soms klinkt het vriendelijk, soms spottend. Maar nooit publiekelijk. Dus elke keer opnieuw leg ik uit dat een journalist ervan maakte dat ik een miljoen euro wil verdienen in een jaar. [Wil ik best trouwens, maar dat is niet de essentie van Het Geldproject.] Het echte verhaal was vast niet spannend genoeg voor het krantenartikel. Dat ‘een fortuin’ voor mij over veel meer gaat dan geld, bekte niet lekker, denk ik. En dat ik het niet kan aanzien dat zoveel zzp’ers keihard werken en toch op of rond het bestaansminimum leven al helemaal niet.

Ik krijg wekelijks onwaarschijnlijk veel vragen en opmerkingen. Allemaal achter de schermen. [Behalve op de sociale media van de media zelf dan, daar reageren mensen vooral met haat. Die heb ik gelezen zoals ik horrorfilms kijk: met mijn handen voor mijn ogen.] Maar dat de oprechte reacties nergens zichtbaar zijn, vind ik jammer. Want dan blijft het taboe. Ik heb liever een dialoog. Ik begrijp dat niet iedereen dat openlijk wil. Tegelijkertijd vind ik de vragen interessant en wil ze graag zichtbaar maken. Dus bij deze een selectie.

“Denk je dat iemand in die marketingtruc trapt?” Ja en nee. Ik hoop niet dat iemand mijn boek koopt omdat het goede marketing is. Het is wel goede marketing. Maar geen truc. Het boek verkopen voordat ik het geschreven heb was pure noodzaak. Ik had dezelfde dag nog geld nodig. Daarnaast is het gewoon crowdfunding. En crowdsourcing, want doordat mensen reageren, kan ik de inhoud van het boek afstemmen op de behoefte van de doelgroep. Ik ga niet rijk worden van de boekverkoop. Alleen al omdat ik er, tot het af is, maar €10,- voor vraag, inclusief verzendkosten en btw.

“Is het probleem niet gewoon dat je niet met geld kunt omgaan?” Dat is preciés het probleem. Mijn totale onwetendheid. Mijn overtuigingen over geld. Alles wat met financiën te maken had angstig uit de weg gaan. De levensstandaard zoals ik die kende in het gezin waarin ik opgroeide meenemen naar mijn studententijd en vervolgens naar de rest van mijn leven, waar ik hem verhoogde elke keer als mijn inkomen steeg. Simpelweg niet weten wat dingen kosten. Een half brood bijvoorbeeld, een dubieuze debiteur, ziekte, mijn tijd, mijn leven in het algemeen. Ik vond geld onbelangrijk en eng. Daarover later meer. Maar inderdaad, ik kon niet met geld omgaan. En hoe meer mensen ik spreek, hoe meer ik me realiseer dat bijna niemand met geld kan omgaan. [Kijk alleen al maar naar de opnieuw oplaaiende rentegekte in de huizenmarkt. Maar daar hebben we het nog wel een keer over voordat de volgende crisis uitbreekt.]

“Weet je wel dat het heel moeilijk is om in een jaar een fortuin te verdienen?” Degene die ik sprak vergeleek het met de muziek: een band heeft ook een jaar of vijf nodig om te rijpen, zeg maar. Net als bedrijven. Je hebt alleen al gemiddeld drie jaar nodig om op break even te komen. Je hebt ontwikkelingstijd nodig. Zeker als het gaat om financiën.

Ben ik het helemaal mee eens. En op dat vlak heb ik zelf fouten gemaakt. Alleen al in de afgelopen twee jaar ben ik met vennoten twee nieuwe bedrijven gestart, waarvan de nieuwste alweer opgeheven wordt. Want het kostte alleen maar geld, terwijl ik hetzelfde eigenlijk ook al vanuit mijn eenmanszaak deed en ik de enige was die er tijd in stak en erin geloofde.

Het was ook niet gek dat hij dacht dat ik in een jaar een fortuin wil verdienen, want ook hij had die krant gelezen. Dus voor de duidelijkheid: ik heb mezelf een jaar gegeven om te ontdekken hoe je van nul euro een fortuin maakt. Voor mij is het geldcomponent daarvan eerst “financieel onafhankelijk”. Hoeveel geld ik daarvoor nodig heb en hoeveel tijd en discipline me dat kost, ben ik nu aan het uitzoeken. En als ik het weet en toepas, deel ik het.

Uiterlijk op 4 augustus verschijnt het boek. Het gaat over veel meer dan alleen maar geld. Het gaat over financiële vrijheid en onafhankelijkheid, maar ook over purpose, waarden, autonomie, leiderschap, tijd, balans, voldoening, geluk. Ik help je bouwen aan waarde in alle opzichten. Want mijn missie is mensen helpen het leven te ontwerpen dat ze het meest gelukkig en succesvol maakt. En daarmee stop ik niet op 4 augustus.

“Kun je niet beter gewoon werken in plaats van al die aandacht vragen op social media?” Al die aandacht vragen op social media is werken. Aan het boek. Want hoe beter ik uit eerste hand begrijp wat er bij andere zzp’ers speelt en dat kan gebruiken in gesprekken met financieel succesvolle ondernemers en financieel specialisten, hoe beter het boek wordt. Ik ga geen tweede Napoleon Hill of Tony Robbins worden. Ik wil leren over waar zzp’ers mee worstelen en hoe dat anders, leuker, beter en succesvoller kan. [Oh ja, en ik werk niet alleen maar aan Het Geldproject. Het Geldproject doe ik ernaast en erna.]

Op mijn blog “Droombaan” kreeg ik best veel vragen. Een aantal in dezelfde mail, met als titel “Ontzettend brutale vragen”. Vond ik leuk. De vragen zetten me aan het denken en verwonderden me. En ik ga ervan uit dat ze met goede intenties gesteld zijn. Een paar fragmenten uit die mail:

“Ga het dan parttime doen.” Parttime had een optie kunnen zijn. Maar als zzp’er die ernaast in loondienst gaat werken, word je keihard belast op je zelfstandige inkomsten. En parttime zou het niet al mijn geldzorgen wegnemen. Dan wordt de vraag: waarop wil ik me focussen, hoeveel klussen heb ik per maand nodig om dat parttime salaris te evenaren en kan ik daarin zorgen voor voldoende continuïteit? Ja, dat kan ik. Zeker met wat ik sinds dag 1 van Het Geldproject heb geleerd.

“Ja, maar je hebt ook je verantwoordelijkheden!” Droombaan” ging over het afslaan van de baan die al mijn financiële zorgen in één klap zou oplossen. En daarin schuilt het verschil. Die baan zou mijn financiële zorgen oplossen, maar niet structureel, niet op een manier waarop ik anderen ermee kan helpen en niet op een manier waarop ik er uiteindelijk gelukkig van word. En gelukkig zijn vind ik een van mijn grootste verantwoordelijkheden. Naar mezelf en naar mijn dierbaren. Blijf ik daar trouw aan door niet voor die baan te kiezen, dan moet ik inderdaad een manier vinden om het nemen van mijn verantwoordelijkheden te waarborgen. En dat doe ik.

“Weet je zeker dat een stabiel huis, hoofd en situatie voor jezelf niet meer credits verdienen?” Ik werk juist hard en effectief aan een stabiel huis, hoofd en situatie, voor mezelf en voor mijn dochter. Voor nu en de lange termijn. Zou ik de baan nemen –in Amsterdam en in een rol waar werkdagen soms midden in de nacht beginnen- dan zou ik het probleem op de korte termijn oplossen en zou mijn dochter tijd, aandacht en mijn aanwezigheid moeten inleveren, in essentie in ruil voor naar de bioscoop en een toetje. In haar basisbehoeften mist ze niks, want daarin voorzie ik altijd. Met weinig geld redden we het ook. Met meer geld wordt het leuker en wordt het rustiger in mijn hoofd. Elke dag wordt nu al leuker en rustiger, dus dat komt goed.

“Hoe ver kun je gaan om je eigen purpose te vervullen? Of anders gezegd, kun je té ver gaan? Gaat de (eerste) verantwoordelijkheid uit naar “de zaken op orde” qua lopende financiën, je vaste lasten en weer wat leuks kunnen doen? Of gaat je purpose hierop voor, ook al betekent dat slapeloze nachten en boodschappen doen van statiegeld?” Hoe ver kun je gaan om je eigen purpose te vervullen? Heel ver. Maar ik zie purpose niet als het najagen van één exclusief ding dat je ultiem gelukkig gaat maken en dat voorrang moet krijgen op andere belangrijke dingen. Ik zie het als iets dat gelinkt is aan je innerlijke drijfveren, je waarden, je dierbaren en andere stakeholders. De optelsom daarvan wil ik zo veel mogelijk toepassen op alle aspecten van mijn leven. Ik zie het niet als iets waarop je je monomaan moet gaat richten, terwijl je eerst andere dingen zou moeten oplossen of creëren. Binnen personal branding, internal branding, purpose workshops, werken met studenten en scholieren, lezingen en Het Geldproject zit ik volledig op mijn purpose, maar tot ik een beter verdienmodel heb ontwikkeld, betaal ik mijn hypotheek van presentatieklussen, video-opdrachten, schrijfklussen en marketingcommunicatiedingen. Ik ben blij met elke vorm van werk die ik heb. En met alles wat ik tijdens dit project leer. Want dat zorgt er inderdaad voor dat ik nooit meer boodschappen hoef te doen van statiegeld.

 

 

 

 

 

 

Vraagje

Gratis opleiding voor zzp’ers. Heel sympathiek, maar ‘alle erkende opleidingen’ is niet heel specifiek en de vraag is in hoeverre je binnen het huidige aanbod vindt wat je het meest nodig hebt. Waarin zou jij als zzp’er opgeleid of getraind willen worden om (financieel) succesvoller te worden? Alvast dank voor je reactie!

Droombaan

Ik kreeg mijn droombaan aangeboden. Hij viel zomaar in mijn schoot. Ik werd gebeld door een directeur van de Telegraaf Media Groep. Mijn naam was gevallen en of ik op gesprek wilde. Ik wilde op gesprek. Ik mag niet zeggen waar het over ging, maar ik hoorde ambitie, mogelijkheden, bevlogenheid, creativiteit, alles. En ik hoefde alleen nog maar ja te zeggen op het voorstel dat onderweg was.

Ik was redelijk extatisch. Maar na verloop van tijd werd dat gevoel vervuild. Er was iets. Dag en nacht was ik plussen en minnen, korte en lange termijn en vooral verstand en gevoel aan het afwegen. Hoe meer ik afwoog, hoe schuldiger en verwender ik me voelde. Dit was het. De magische oplossing, uit het niets. Het ergste was: ze stonden open voor al mijn randvoorwaarden en wensen. En het werd nog erger: Het voorstel dat kwam was goed. Heel goed. Sterker nog: als ik dit gewoon fulltime zou doen, was ik binnen een salarisstrook van al mijn geldzorgen af. Dan wordt het ineens heel simpel hè? Probleem opgelost. Geen slapeloze nachtelijke uren meer. Geen zorgen. Een superleuke baan, geld zat, klaar. Mijn hoofd riep steeds harder dat ik het moest doen. Maar er zat iets niet helemaal goed. Maar mijn hoofd riep nóg harder dat ik het moest doen.

Ik belde mijn moeder. Ik dacht: “Zij weet hoe groot mijn geldzorgen zijn en ze is van de generatie die houdt van zekerheid. Zij gaat me ervan overtuigen dat ik dit moet doen.” Ik zei dat ik voor 90% wist dat ik het moest doen. Maar dat er iets knaagde. Ze zei: “Ik heb vijf dagen training bij je gevolgd. Dus ik doe maar even wat jij mij geleerd hebt: op een schaal van 1 tot 10, hoe hoog scoort TMG op inspiratie?” Redelijk hoog wel. Niet zo hoog als ik dacht, aangezien dit drie jaar geleden mijn ultieme droombaan zou zijn, maar redelijk hoog. Qua waarden en stakeholders klopte het ook wel. Maar toen kwamen de doelen, mijn missie, mijn purpose. Brengt dit me dichterbij? Of verder weg? Is mijn beslissing gebaseerd op angst of vertrouwen? Wat zou ik doen als tijd of geld geen rol speelde? Als ik mezelf hardop vraag of ik dit moet doen, is dan het allereerste antwoord ja of nee?

Nee. Ondanks alle redenen om het te doen. En ondanks alle geldstress die er nog steeds is, leer ik zoveel dat ik mijn situatie elke dag aan het verbeteren ben. Dus die avond belde ik de TMG-dame. Ze zei dat ze het heel jammer vond, maar dat ze het volledig begreep. Zelf ook belangrijke beslissingen neemt op gevoel. En dat ik direct moet bellen als ik me bedenk of als ik een goed idee voor ze heb.

Zodra ik ophing, dacht ik: “What the fuck heb ik net gedaan?” Een seconde later werd ik helemaal warm. Het was een test, zo voelde het. En ik had hem glansrijk doorstaan. Ineens was er ruimte voor wat ik nóg liever wil. Het Geldproject afmaken. Zzp’ers helpen. En aanstormend zzp’ers. Personal branding blijven geven, vooral aan scholieren, studenten en trainees. En het verdomme waarmaken. Dus dat doe ik. 24/7. Ik besteed al mijn tijd aan doen wat ik zou doen als tijd en geld geen rol speelden. En ik ontdek hoe ik ervoor zorg dat geld überhaupt geen rol meer gáát spelen. Het is eng, maar precies wat ik wilde.

Het interview met Annemarie van Gaal

Ik had een interview met Annemarie van Gaal over de vraag hoe zzp’ers financieel succesvoller kunnen zijn. Wat ze daarover zei, hoor je in de video. En ze zei die ochtend meer wat me bijbleef.

De multinational van de toekomst zou een zzp’er kunnen zijn

Ook als zzp’er zou je de hele wereld kunnen bedienen. Maar knip het op. Je hoeft niet allerlei kantoren te hebben op verschillende locaties, want online ben je al internationaal. Neem niet teveel personeel. Veel kun je uitbesteden aan goede mensen, in de vorm van zzp’ers, collectieven of allianties. Wees zelf ook niet bang om zzp’ers in te zetten. Zij hebben namelijk, in tegenstelling tot veel mensen die in loondienst werken, geen opleidingen, inspiratiesessies en dergelijke nodig om geïnspireerd te blijven. Zzp’er blijven geïnspireerd en dat is voor een groot deel doordat ze ook bij anderen werken. Dus: denk niet in oude patronen. Denk meer fluïde. Om te spreken met topijshockeyer Wayne Gretzky: “Ik skate naar waar de puck naartoe gaat, niet naar waar hij vandaan komt.”

Laat de markt bepalen

Er zijn twee groepen ondernemers. De eerste zegt: “Ik heb precies het goede product of dienst en om succesvol te blijven draai ik zo nu en dan aan de knoppen van de marketingmix.” De tweede groep zegt: “Ik weet niet of ik heb wat de markt wil. Ik vraag me continu af of ik het juiste product of dienst te bieden heb voor de juiste markt.” De tweede groep is het meest succesvol, want zij zijn het best uitgerust voor de markt. Annemarie begon als ondernemer in Rusland, als jonge alleenstaande moeder. Toen zij en vennoot Derk Sauer er hun uitgeverij begonnen, kwam ‘de hele wereld’ naar Rusland. De andere partijen hadden meer geld, slagkracht en middelen, maar Van Gaal en Sauer waren als enigen echt succesvol. Dat kwam door het volgende: ze wisten niks toen ze begonnen, dus lieten ze de markt bepalen. Zo begonnen ze met bladbezorgers uitvragen. Wat er in de bladen moest, welke cover het best zou aanslaan, welke titels het best zouden werken, etc. Hetzelfde doet ze nu met haar tassenfabriek in België. De verkoopprijs in haar segment wordt gevormd door de kosten keer 5,2 te doen. Ze besloot de markt naar binnen te halen. Vier keer per jaar nodigt ze onder anderen marktkooplieden en verkoopsters uit winkels met goedkope producten uit. Er is eten, drinken en alle tassen staan uitgestald met een label met daarop een nummer. De genodigden raden wat welke tas kost in de winkel. Het kan zijn dat ze een goedkopere tas hoog waarderen en andersom. Dan neem je de hoog gewaardeerde goedkope tas op in je collectie en de laag gewaardeerde duurdere tas niet. Dat bespaart haar 30%.

Raad van Inspiratie

Koers dus ook niet teveel op ervaring en/of opleiding. En leun niet teveel op adviseurs. Een Raad van Commissarissen bijvoorbeeld, haalt niet het beste uit de commissarissen voor jouw bedrijf. Zelf is Annemarie ook commissaris, maar ze merkt dat ze in die rol niet het beste uit zichzelf weet te halen. Ze adviseert in plaats daarvan of überhaupt –ook als zzp’er- een Raad van Inspiratie samen te stellen. Ga een avondje sparren met mensen uit de regio of de markt. Mensen die jou inspireren, maar ook mensen die dicht bij de eindgebruiker staan, zoals de bladbezorger bij haar uitgeverij. Je krijgt een vermogen aan ideeën en een frisse blik op je bedrijf en je product of dienst. De tegenprestatie kan bescheiden zijn; veel mensen worden al blij van bijvoorbeeld een dinerbon of een avondje uit.

Het averechtse effect van hypotheekrenteaftrek

Met hypotheekrenteaftrek stimuleer je niet woningbezit, maar hypotheekbezit. Beter zou aflossingsaftrek zijn. Hoe meer je aflost, hoe meer aftrek. Dan haal je de perverse prikkel eruit, ook bij de banken.

Hoe het voelt.

Hoe het voelt. Alles draait om brandjes blussen. Me niet laten verlammen door die blinde paniek die elke dag wel even oplaait. Vaker mijn saldo checken dan ik ooit geswiped heb op Tinder. De hele dag rekenen, administratie, vervelende telefoontjes plegen en hopen dat de postbode doorloopt. Het grootste dieptepunt was op de dag dat ik begon met Het Geldproject. Toen ik letterlijk nul cent had. Mijn dochter was drie weken bij haar vader en zou twee dagen later, op haar verjaardag, thuiskomen. [Gelukkig verkocht ik meteen op dag 1 al boeken, maar ik heb me zelden zo schuldig gevoeld.]

Ik voel me regelmatig een onwijze loser. Niet omdat ik blut ben, maar omdat ik jaren heb verspild waarin ik had kunnen leren hoe ik niet meer blut zou hoeven zijn. Ik heb een dagboek, waarin je vijf jaar lang op dezelfde datum dezelfde vraag beantwoordt. Vorig jaar vulde ik elke keer als het ging om stress, zorgen en dingen die ik nog niet kon oplossen in: mijn financiën. Dit jaar op dezelfde data stond er alleen maar: idem. Er stond ook dat ik graag minder hard wilde werken en meer tijd met mijn dierbaren wilde doorbrengen. Dat staat er al bijna tien jaar. Ik dacht vooral: Ik kan het rustiger aan doen als het financieel beter gaat. Ik had beter kunnen denken: Dit werkt niet. Hoe zorg ik dat het wél werkt?

Dus hoe het voelt? Kut. Ik ben 41 en moest geld lenen van mijn moeder. Hardop zeggen dat ik mijn crediteuren niet direct kon betalen. Debiteuren vragen of ze misschien iets eerder konden betalen. Tegen mijn dochter zeggen dat ze niet naar het zwembad kon toen het 30 graden was. Boodschappen doen van het kleingeld dat ik nog in een potje had voor collectes. De schaamte als er iets niet afgeschreven kan worden. Maar er is een upside. Een heel grote en bestaande uit wel honderd dingen. En die ben ik allemaal aan het leren. Zomaar een paar:

Publieke opinie is een bitch

Ik dacht altijd dat ik me niet zoveel aantrok van anderen. Maar dat was voordat ik kennis maakte met het fenomeen ‘haters’. Het begon met de online reacties op het artikel in Tubantia. Zo’n 50 mensen die ik helemaal niet ken hadden een mening over me. De strekking was vooral: “Wat een goedkope marketingstunt”, “Dan moet je niet de hele tijd in de kroeg hangen”, “Ga toch werken voor je geld” en hier en daar een “Ik zit al jaren in de bijstand. Jij moet niet zeuren.” Ik ben het er overigens helemaal mee eens dat de marketing niet duur is bij crowdfunding, dat ik niet de hele tijd in de kroeg moet hangen, dat ik moet werken voor mijn geld en dat ik niet moet zeuren. Ik hoorde ook viavia dingen. Die waren wel naar. Dat ik wel naar een festival ging. [Waar ik voor had gewerkt in ruil voor vrijkaarten en munten.] Dat mijn kind wel op een duur Oxboard rijdt. [Waar ze zelf een jaar voor gespaard heeft]. Dat ik wel naar Albert Heijn ga. [Waar veel dingen goedkoper zijn dan bij de Lidl, als je ze maar op enkelhoogte pakt.] Dus ik trek me wel wat aan van anderen. En ik voel het. Maar ik laat het niet bepalen wie ik ben.

Goededoelencallcentermedewerkers zijn supergoed in sales

Vroeger had ik wel tien structurele goede doelen. Nu had ik er nog drie. Voor maar €5,- per maand. Maar ik moet besparen. Het heeft me bijna een uur gekost om ze op te zeggen. Eerst googlede ik om te kijken hoe ik kon opzeggen. Dan kom je eerst bij allemaal commerciële rattenclubs die beweren dat dat alleen aangetekend kan en dat zij dat dan wel voor je doen. Je hoeft alleen wat in te vullen en dan ineens zit je in een iDeal scherm. Niet doen dus. Is ook niet waar. De goede doelen kun je niet zomaar opzeggen. Je moet ze bellen. En dan hoor je overal hetzelfde script, wat hierop neerkomt: “Wat jammer, mevrouw Loorbach, laat ik beginnen met u hartelijk danken voor al die jaren dat u donateur was, u heeft zoveel hongerlijdende babies gered/onderzoek naar kanker medegefinancierd/dorpen laten herrijzen, ik ga het voor u in orde maken, maar eerst even dit: bent u echt zo’n egocentrische heks dat u dit wilt?, weet u wel hoeveel kinderen/baby’s/patiënten er nu doodgaan door uw schuld en kunt u echt niet een paar euro per maand missen?

Wat ik heb geleerd: je moet standvastig zijn als je wilt opzeggen. Ze hebben allemaal heel fijne telefoonstemmen. Ze doen er alles voor om je als klant te houden. Zelfs als je maar €5,- per maand gaf. Dat zie ik de meeste zzp’ers nog niet doen. De meeste zzp’ers die ik ken doen überhaupt niet zoveel aan sales. In elk geval niet met de vastberadenheid van goededoelencallcentermedewerkers.

Ik ontdek hoe weinig ik nodig heb

Natuurlijk was het niet leuk dat mijn dochter niet naar het zwembad kon. Maar ze kon wel zwemmen in het bos. En we hadden stokbrood enzo. Dus het was ook nog een picknick. Vond ze te gek. Ik zie regelmatig de overblijfselen van de tijd waarin ik geen geldzorgen had. [Of dat terecht was kunnen we ons inmiddels afvragen. Geld had ik wel, maar ik had amper een buffer voor mindere tijden en die kwamen dus.] Hoeveel spullen ik kocht vanwege gemak, luiheid of slecht plannen. Hoeveel er maandelijks nog werd afgeschreven voor dingen die ik niet nodig heb. [Vijf euro nogwat voor een backup, terwijl alles in Dropbox staat.] Hoeveel geld ik uitgaf aan dingen doen. Hoeveel kleding ik heb. Sneakers die ik nooit draag. Tassen. Tijdschriften. Terwijl de beste dingen, hoe kazig ook, nog steeds gratis zijn. Ik voetbal met mijn kind, ik loop in het bos, ik loop hard, ik fiets, ik lees al die ongelezen boeken die ik al had, ik luister meer muziek, ik ontdek nieuwe recepten, ik heb meer gesprekken die echt ergens over gaan en waar genoeg tijd voor is, ik luister beter en hoe druk en hectisch en gestrest het ook is, voor mijn gevoel heb ik meer tijd. Want alle afleiding is weg. Oh ja, en ik heb heel suf een ouderwets kasboek en dwing mezelf elke cent die ik uitgeef op te schrijven. Daar word ik me toch een potje gierig van. Werkt hartstikke goed, want bij alles denk ik: wil ik dit echt opschrijven straks? Hoeveel ik ook bezuinigd heb, er is altijd wel iets wat niet echt nodig is. Wat dan meteen zorgt dat ik net iets meer over hou. Zo begint een fortuin toch?

Ik heb er nog honderd hoor. Wordt vervolgd.

 

Wil je het boek alvast kopen? Leuk! Kan hier met een simpele muisklik.

Hoe dom ik me soms voel.

Ik had een gesprek met een financieel adviseur. Eerder die week had ik me urenlang verdiept in de vraag of het verstandig is mijn hypotheek over te sluiten. Ik schrijf ‘over te sluiten’ en in die termen had ik het me ook afgevraagd, maar ik had in die verdiepingsfase zelf geen idee wat het betekende. Zo weinig wist ik over mijn eigen financiën. Wel beet ik me erin vast. Ik moest en zou het begrijpen. Alles.

WOZ – WO Schmed

Ik googlede me suf op elke term in mijn hypotheekakte waarvan ik niet precies wist wat het inhield. WOZ-waarde bijvoorbeeld. Ik had het woord al een paar keer gebruikt, zonder te doorgronden waarom het belangrijk is te weten hoe hoog hij is. Of wat je hebt aan de NHG. Of waarom ik alleen wat mag veranderen aan het aflossingsvrije component en niet aan het spaarcomponent. Tot in detail weet ik het nog steeds niet. Wel ging ik mensen om me heen de stomste vragen stellen die ik kon bedenken over hypotheken en pensioenen. En onderweg ontdekte ik hoeveel mensen er belachelijk weinig weten over hun eigen financiën. Aan de ene kant voelde dat wel lekker, want ik voelde me meteen een stuk minder dom. En aan de andere kant is het verontrustend as hell natuurlijk.

Een land vol analfabeten

Dus een paar dagen later had ik een gesprek met een financieel adviseur. Tijdens de kennismaking vertelde hij dat hij bezig was met een opleiding tot mental coach. Ik kon me dat goed voorstellen, als je de hele dag tussen de cijfers zit, maar hij bedoelde dat hij het juist zag als een aanvulling op zijn bedrijf. Want hij sprak nogal eens mensen met problemen. Hij legde uit: “Nederlanders zijn over het algemeen financieel gezien analfabeten. Ze zullen nooit een afspraak met me maken, gewoon omdat ze benieuwd zijn hoe ze er voor staan. Mensen komen pas praten over hun financiën als er iets is. Meestal pas bij overlijden, een echtscheiding of als er ernstige geldproblemen zijn.”

Dat herkende ik wel. Als er geen urgentie was geweest om mijn kosten te verlagen en inkomsten te verhogen, was het me misschien zelfs wel ontgaan dat ik persoonlijk iets kan met het feit dat de hypotheekrente zo laag staat. Misschien ook niet. Dan had ik denk ik hooguit gebeld met een andere bank om te informeren naar oversluiten. En me ergens halverwege laten afschrikken. Waarschijnlijk bij het woord ‘boete’. Zonder te begrijpen wat erachter zit, wat mijn opties zijn en welke alternatieven er zijn voor wat ik denk dat het beste is. Zoals ik ook jarenlang veel te hoge verzekeringspremies heb betaald, omdat ik –áls ik al een vraag had gesteld- bij de eerste ‘nee’ of ‘dat zijn nu eenmaal de procedures’ was afgehaakt. Nu bespaar ik een aanzienlijk bedrag per maand door mijn vorige verzekeringskantoor niet te geloven, maar door te vragen. En natuurlijk was ik tussendoor boos dat me eerder niks gemeld werd over alle mogelijkheden. Maar dan schuif ik af. Terwijl ik me meer had moeten ontwikkelen op financieel gebied. [Nadat ik ooit een compliment had gekregen van een belastinginspecteur, dat ik mijn administratie zo goed voor elkaar had, is het nooit tot me doorgedrongen dat ik het ook privé op de rit moest hebben. Om nog maar te zwijgen over het feit dat ‘zo goed voor elkaar’ zo’n beetje ophield bij alles netjes in mappen hebben en zelf mijn btw-aangifte kunnen doen.]

Alle gênante vragen beantwoord

De financiële man vroeg hoe het ging met Het Geldproject. Da’s dan wel weer een voordeel van je vuile was op social media hangen: je hoeft de gênante vragen niet meer te beantwoorden. Ik vertelde dat het zo’n bizarre gewaarwording is dat ik tot niet zo lang geleden geld totaal niet belangrijk vond. Want ik had er best veel van. En ik vond het echt niet belangrijk. Het ging nooit over geld. Nu draait alles om geld. Hoe dat voelt, vertel ik de volgende keer. Eerst ga ik per maand best wat besparen. Door op het aflossingsvrije deel van mijn hypotheek door rentemiddeling in combinatie met een enorme meevaller waarmee ik de boete over het niet-boetevrij aflosbare deel snel en zo rendabel mogelijk kan aflossen. Ik begrijp wat die hele zin betekent en het interesseert me zowaar. Magische tijden hoor, dit Geldproject.

Wat wil je weten over passief inkomen?

Maandag interview ik Michel van Zundert van Cashflow Team over het genereren van passief inkomen, de nieuwe economie en hoe jij als zzp’er voorkomt dat je je geld alleen maar kunt verdienen met je uren. Wat wil je daarover weten? Laat het me weten en ik stel je vraag.

saldo = 0

Waarom zzp’ers?

Toen ik tien jaar geleden begon als zzp’er, deed ik al doorlopend stomme dingen. Ik wilde mijn halve leven al copywriter worden, maar bij de reclamebureaus waar ik werkte was de directeur dat altijd al. Op het moment dat ik voor mezelf begon, was dat zo tof, dat het me niet uitmaakte dat ik gemiddeld 14 uur per dag werkte en dat ik er net van kon rondkomen. [Na een paar jaar keihard werken stroomde het geld van alle kanten binnen, maar hoe ik dat verklootte hoor je later.] Ik deed dat wat ik het liefst wilde doen. Ik werd ervoor betaald. En ik had alle vrijheid van de wereld.

Geüpgradede hobby

Ik had nul vrijheid. De baas was een workaholic die haar dierbaren amper zag en niet kon stoppen, omdat ze anders niet kon rondkomen van haar geüpgradede hobby. Als ’s avonds mijn dochter in bed lag, ging ik verder werken en als ik veel deadlines had, stopte ik pas vlak voordat ze weer wakker werd. Ik was mijn ergste baas ever geworden. Ik was veeleisend, obsessief bijna, en het ergste was: ik werd niet gecorrigeerd en dacht dat ik vanzelf wel zou leren hoe het allemaal moest. Ik had geleerd dat je administratie moet uitbesteden, dus dat deed ik. Tot twee keer toe leidde dat tot grote financiële problemen en verschillende aangiften die opnieuw moesten, omdat ik klakkeloos aannam wat mijn contactpersoon zei en totaal niet begreep dat ondernemen voor een groot deel afhangt van de mate waarin je je eigen financiën begrijpt. Ik begreep niks van mijn financiën. Ik was al trots dat ik zelf mijn btw-aangifte deed, maar zelfs daarbij wist ik niet wat ik invulde. Ik zag alleen omzet. Ik kon nog geen twee maanden overleven zonder inkomsten. Ik had geen idee hoe ik over 20, 30 of 40 jaar zou kunnen stoppen met werken, want ik bouwde niks op. Als mijn uren op waren, waren mijn mogelijkheden om geld te laten binnenkomen ook op. En stel, ik zou omvallen van dat bizar harde werken, dan had ik een vies probleem, want omdat ik nog in de vruchtbare leeftijd zat, was een arbeidsongeschiktheidsverzekering onbetaalbaar. Maar ik deed in elk geval alleen maar heel toffe dingen en de rest zou de toekomstige Dorothée vast wel oplossen.

Fuck it, ik kan het zelf veel beter

In 2016 heeft Nederland een recordaantal zzp’ers. Eind 2015 waren het er 117.482 en dat is 2,9% meer dan in 2014. De Kamer van Koophandel brengt dat als een positief bericht. Zie je wel dat het goed gaat met Nederland? Het is natuurlijk ook een positieve ontwikkeling dat je niet meer voor een baas hoeft te werken als je iets heel goed kunt of een eigen visie hebt. En van 9 tot 5 werken op een vaste plek, onder iemand die controleert of je er bent en die je afrekent op het invullen van je standaard taken en verantwoordelijkheden, is behoorlijk achterhaald. Dus in die zin juich ik hard voor iedereen die zegt “Fuck it, ik kan het zelf veel beter”.

Maar de gevaren zijn groot. Ten eerste: niemand leert je wat het inhoudt om zzp’er te zijn. En als je niet meteen beschikt over een grote zak met geld, zul je heel veel zelf moeten doen en zelf moeten leren. Heel veel. Je zult je 100 vaardigheden eigen moeten maken, die je ook nog eens alle 100 moet doorontwikkelen. Wat grote bedrijven weten en/of inkopen, weet jij niet. Je leert door schade en schande. En misschien red je het. Nu. Deze maand. Ben je elke volgende maand weer blij dat je je salaris bij elkaar gewerkt hebt. En hoop je dat de toekomstige jij zorgt voor je toekomst, je vangnet, je oude dag en alles wat er tussen nu en de volgende crisis nog gaat omvallen of wegvallen.

Overheid blij, jij niet

Ten tweede: de groep die nooit zzp’er had willen worden, wordt steeds groter. De overheid en het UWV stimuleren ww’ers als een malle om vooral voor zichzelf te beginnen. Ze kunnen zelfs starten met behoud van uitkering. Ik kan me voorstellen dat dat veel beter is dan wegkwijnen tussen de afwijzingen en blijven afwachten tot iemand je wil. Ondernemend ook. Maar de kans van slagen is zoveel groter als je ergens naartoe wilt dan wanneer je ergens vandaan wilt. Zeker als je het liefst gewoon je baan had gehouden. De overheid is blij, want je staat niet meer in de werkloosheidsstatistieken, maar jij niet. Want je werkt altijd alleen. Moet alles zelf bedenken. En je hebt geen idee waar je naartoe gaat.

Opleiden voor het verleden

Ik had ook geen idee. Gisteren sprak ik iemand over alles wat ik heb geleerd en nog steeds leer van op mijn bek gaan. Hij zei: “Maar ondernemen leer je toch op school?” Nee, het onderwijs leidt ons vooral op voor beroepen die niet meer bestaan. Small business en economiestudenten leren modellen interpreteren en plannen schrijven, maar nergens leer je wat het inhoudt om zzp’er te zijn als je daarin ook financieel grote successen wilt behalen. Als je meer wilt dan doen wat je leuk vindt voor een leuk salaris. En dat is doodzonde. Dus. Daarom zzp’ers. [En als je input hebt of wilt reageren: doen! Vind ik leuk en wie weet vraag ik je wel of het in mijn boek mag.]

Geldproject.nl zoekt videotalent

Voor www.geldproject.nl zoek ik een of meerdere studenten met eigen apparatuur die af en toe een interview willen filmen en monteren. Wie wil? En laat me weten wat ik er tegenover kan zetten, zodat jij er ook waarde voor terugkrijgt.

Reageren kan hieronder of via dorothee@soundofconfetti.com. Thanks!